Ye┼čil Bisiklet

Ye┼čil Bisiklet E posta adresimiz:   Bu e-posta adresi spam robotlar─▒ndan korunuyor. G├Ârebilmek i├žin JavaScript etkinle┼čtirilmelidir.

Bisiklet Kadrosu

Bisiklet Kadrosu - Kadrolar Hakk─▒ndaki Her┼čey

KADRO TEKNOLOJ─░S─░

 

merlin frame 

 

Kadro, ├Ân ├žatalla birlikte bir bisikletin en ├Ânemli eleman─▒d─▒r. Bir kadro ├Âzelliklerinin toplam─▒ bisikletin kullan─▒m alan─▒n─▒ ve kapasitesini belirler. ─░yi bir kadro, hafif fakat bu oranda da sa─člam olmal─▒, uzunca bir s├╝re en a─č─▒r ko┼čullarda dahi kendinden bekleneni yerine getirmelidir. E─čer a┼ča─č─▒daki fakt├Ârler yetersiz ise, kadroya tak─▒lan pahal─▒ ve son teknoloji komponetler bile hi├žbir i┼če yaramaz.

Borular: Denge, a─č─▒rl─▒k, kaliteli s├╝r├╝┼č ├Âzelli─či.

─░┼č├žilik: G├╝venlik, estetik.

Geometri: Kullan─▒m alan─▒ ile ilgili tipik ├Âzellikler.
 

Tasar─▒m: Fonksiyonellik.

 

├ľl├ž├╝: Kadronun kullan─▒c─▒n─▒n boyuna uyumu en ├Ânemli konudur. Bir bisiklet al─▒rken kesinlikle deneme s├╝r├╝┼č├╝ yap─▒n. Do─čru ve ├Âl├ž├╝s├╝nde sat─▒n al─▒nm─▒┼č bir kadro uzun s├╝reli , rahat ve verimli kullan─▒m g├Âz ├Ân├╝ne al─▒n─▒rsa kullan─▒c─▒n─▒n avantajl─▒ oldu─ču ortaya ├ž─▒kar. Yanl─▒┼č ├Âl├ž├╝l├╝ bir kadro sadece sorunlar getirir. ├ťlkemizde ├Âzellikle k├╝├ž├╝k ya┼čtaki ├žocuklar─▒n "nas─▒l olsa b├╝y├╝yecek" anlay─▒┼č─▒yla boylar─▒ndan b├╝y├╝k bisikletlere binmesi ├žok yayg─▒n bir durumdur.

Da─č Bisikleti Kadrosunun ├ľzellikleri:

Bir kadroda d├Ârt ana boru bulunur:

  1. 1.Arka boru (selenin i├žine girdi─či boru)
  2. 2.├ťst boru
  3. 3.Gidon Borusu
  4. 4.Alt boru.

Bunlara ek olarak ├Ân ├žatal, arka ├╝├žgen (arka ├žatal), ayna yatak yuvas─▒, muflar (rakorlar/muflar, da─č bisikletlerinde ├žok seyrek olarak kullan─▒l─▒r) ve aksesuar montaj elemanlar─▒ bulunur.

Bir da─č bisikleti kadrosunu yol bisikletininkinden farkl─▒ k─▒lan nedir?

arantix bikeframe

Bir├žok ┼čey: g├╝n├╝m├╝z yol bisikletlerinin temeli 1890 ─░ngiltereÔÇÖsinde at─▒ld─▒. Daha o y─▒llarda bile ├žift ├╝├žgen (diamond) kadronun bisiklet m├╝hendisli─činde en iyi tasar─▒m oldu─ču kabul edilmi┼čti. Bu ┼čekildeki bir kadro, her t├╝rl├╝ statik-dinamik streslere en dayan─▒kl─▒ yap─▒y─▒ olu┼čturur.. Ge├žen y├╝zy─▒l boyunca diamond kadro yava┼č fakat d├╝zg├╝n de─či┼čim g├Âsterdi . ├ľnceden fazla e─čilimli olan arka boru dikle┼čti. Bu ├Ân ├žatal i├žin de ger├žekle┼čti. Arka ├╝├žgenin taban─▒n─▒n boyu k─▒sald─▒, sonu├ž olarak yol bisikletlerinin kadrosundaki bu de─či┼čiklikler verimi, sa─člaml─▒─č─▒ ve dengeyi b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de artt─▒rd─▒. Da─č bisikleti de benzer de─či┼čiklikleri sadece 10-15 y─▒l gibi g├Ârece k─▒sa s├╝relerde ya┼čad─▒. Bu de─či┼čim, h─▒z─▒n─▒ yol bisikletlerinden kazan─▒lan deneyimlere bor├žludur.

Kadro Geometrisi:
Temel kadro geometrisini tan─▒mak ve ├že┼čitli ├Âl├ž├╝lerini kavramak bisikletin s├╝r├╝┼č kalitesi hakk─▒nda karar vermeye yard─▒mc─▒ oldu─čundan ├žok ├Ânemlidir. Borular─▒n uzunluklar─▒ ve a├ž─▒lar─▒ bisikletin manevra yetene─čini, s├╝r├╝c├╝n├╝n oturma pozisyonunu ve g├╝├ž aktar─▒m oran─▒n─▒ belirler. Kadronun herhangi bir yerindeki bir ya da iki santimetrelik bir fark ├žok ciddi sonu├žlara yol a├žar.

A: Arka Boru Uzunlu─ču
B: ├ťst Boru Uzunlu─ču
C: Sele Borusu A├ž─▒s─▒
D: ├ľn ├çatal A├ž─▒s─▒
E: ├çatal E─čim Fark─▒
F: Arka G├Âbek-Ayna Mil Uzakl─▒─č─▒
G: ├ľn G├Âbek-Ayna Mil Uzakl─▒─č─▒
H: Kadro Uzunlu─ču
I: Ayna Mil Y├╝ksekli─či
J: Gidon Bo─čaz─▒ A├ž─▒s─▒
K: Gidon Bo─čaz─▒ Uzunlu─ču

A: ARKA BORU UZUNLU─×U:
Bu kadro boyunu belirleyen ├Ânemli bir ├Âl├ž├╝d├╝r. Fakat ├╝st borusu e─čimli kadrolarda bu borunun yatay oldu─ču varsay─▒ld─▒─č─▒ zaman sele borusuyla bu hayali ├žizginin kesi┼čti─či noktada ayna mil merkezinin mesafesi kabul edilir.

B: ├ťST BORU UZUNLU─×U:
Bu borunun idealde bisiklet├žinin v├╝cut boyuyla orant─▒l─▒ olmas─▒ gerekir. Da─č bisikletlerinde bu uzunlu─čun yol bisikletlerine oranla biraz daha uzun olmas─▒ istenir. Bu, konforu, dengeyi artt─▒ran bir ├Âzelliktir. ├ço─ču zaman ├╝st boru arkaya do─čru e─čilimlidir. Tabii bu e─čim bisikletler aras─▒nda farkl─▒l─▒k g├Âsterebilir. Bu ├Âzellik, d├╝┼čme an─▒nda bisiklet├žinin kadroya ├žarpma riskini azalt─▒r.

C:SELE BORUSU AÇISI:
Bu a├ž─▒ bisikletin s├╝r├╝┼č├╝n├╝ etkileyen en ├Ânemli fakt├Ârd├╝r. Eski bisikletlerde bu boru olduk├ža e─čimlidir. G├╝n├╝m├╝zde 72 veya 73 derece standart kabul edilmi┼čtir. 69 -71 derece aras─▒ daha konforlu bir s├╝r├╝┼č sa─člar. Fakat bu bisikletin t─▒rman─▒┼č─▒n─▒ ve atakl─▒─č─▒n─▒ olumsuz etkiler. Baca─č─▒ k─▒sa bisiklet├žilerin daha dik a├ž─▒l─▒ (72 - 73 derece), uzun olanlar─▒n ise biraz e─čimli (70 -71 derece) sele borulu bisikletlere binmeleri ├Ânerilir.

D: ├ľN ├çATAL A├çISI:
├ľn ├žatal ve ├žatal fark─▒ ile birlikte ├Ân ├žatal a├ž─▒s─▒ bisikletin manevra yetene─čini belirler. Eskiden bu a├ž─▒ 68 derece civar─▒ndayd─▒. G├╝n├╝m├╝zdeki standart 71 derecedir. Daha dik a├ž─▒lar hafif├že k─▒vr─▒k bir ├žatalla birlikte en duyarl─▒ manevra yetene─či sunar. Daha e─čimli ├žatall─▒ bisikletler ise eskiden ┼čehir bisikletlerinde ├žok yayg─▒nd─▒. ├ľn ├žatal─▒n bu kadar e─čimli olmas─▒ bisikletin d├╝z bir ├žizgide rahatl─▒kla ilerlemesini sa─člar. (Hatta bu bisikletlerde elleri gidondan b─▒rkmak ├žok kolayd─▒r..Dikkat: Kesinlikle bunu ├Ânermiyorum. Bilgi vermek amac─▒yla yaz─▒lm─▒┼čt─▒r) Bunu yapmak gidon a├ž─▒s─▒ daha dik bisikletlerde ├žok daha zordur.

E: ├çATAL E─×─░M FARKI
Bu fark, ├Ân teker milinin izd├╝┼č├╝m noktas─▒yla (├Ân tekerin yere de─čdi─či nokta) ├žatal borusundan ge├žen hayali ├žizginin, yerde kesi┼čti─či nokta aras─▒ndaki uzakl─▒kt─▒r. Bu uzakl─▒─č─▒, ├žatal─▒n e─čimi ile ├žatal borusunun a├ž─▒s─▒ belirler. Bu mesafe azald─▒k├ža ├Ân teker, gidondan gelen en k├╝├ž├╝k hareketi "yan─▒tlar". Bu ├Âzellikle bozuk, ta┼čl─▒ yollarda ├žok ├Ânem kazan─▒r. Eskiden bisiklet ├žatallar─▒ndaki kavis ├žok fazlayd─▒. Bu gereken manevra duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒ azalt─▒yordu. Bundan 10 y─▒l ├Ânce d├╝z (kavissiz) ├žatallar ortaya ├ž─▒kt─▒. ─░stenen duyarl─▒l─▒k sa─čland─▒ ancak bu kez de, yoldaki en k├╝├ž├╝k girinti ├ž─▒k─▒nt─▒ b├╝y├╝k bir ├Âl├ž├╝de bisiklet├žiyi yordu. Bu sistem ├žabuk terk edildi ve ne dik ne de ├žok k─▒vr─▒ml─▒ ├žatallar─▒n ,en iyi ├ž├Âz├╝m oldu─ču ortaya ├ž─▒kt─▒.

F: ARKA G├ľBEK-AYNA M─░L UZUNLU─×U:
Bu mesafe ne kadar uzun olursa konfor o oranda artar. Fakat bu kez de bisiklet atakl─▒─č─▒n─▒ kaybeder ve yoku┼člarda verimsiz bir s├╝r├╝┼č ortaya ├ž─▒kar. G├╝n├╝m├╝zde bu ortalama 17 inch (43 cm.)dir. Ancak bu mesafeyi k─▒saltmaya do─čru bir e─čilim vard─▒r. Zaten yar─▒┼č bisikletlerinde buras─▒ 39-42 cm. aras─▒nda de─či┼čir.

G: ├ľN G├ľBEK-AYNA M─░L UZAKLI─×I:
Bu mesafenin, pedal kollar─▒ (kranklar) yere paralelken gidonu ├ževirdi─činizde ayak ucu tekere de─čmeyecek kadar olmas─▒ gerekir. Bu, pedal ├ževirirken ayn─▒ zamanda g├╝venli manevra anlam─▒na gelir.

H: KADRO UZUNLU─×U:
Her iki teker merkezleri dolay─▒s─▒yla ├Ân ve arka tekerin yerle temas eden noktalar─▒ aras─▒ndaki mesafedir. Bunun uzun olmas─▒, bisiklete d├╝z yollarda rahat kullan─▒m, k─▒sa olmas─▒ duyarl─▒l─▒k, atakl─▒k sa─člar.

I: AYNA M─░L Y├ťKSEKL─░─×─░:
Ayna milin yerden y├╝ksekli─čidir. Bunun yere yak─▒n olmas─▒ manevra yetene─čini artt─▒r─▒r. Y├╝ksek bir ayna yatak yuvas─▒ daha fazla denge ve d├╝z yolda daha iyi s├╝r├╝┼č sa─člar. Buran─▒n y├╝ksek olmas─▒, engellerden ge├žerken yine avantajd─▒r. Zaten art─▒k da─č bisikletlerinde son y─▒llarda en b├╝y├╝k ayna di┼člinin ├žap─▒ (di┼č say─▒s─▒) azalt─▒larak bu, en aza indirilmi┼čtir.

.J: G─░DON BO─×AZI A├çISI:
Gidon bo─čaz─▒n─▒n ├Ân ├žatal borusu ile yapt─▒─č─▒ a├ž─▒d─▒r. Bu, ┼čehir bisikletlerinde genellikle 15 ile 25 derece aras─▒ndad─▒r. Sportif bisikletlerde ise 15 ile 10 derece dir. ├ľn k─▒sm─▒ y├╝kselen ├Ân s├╝spansiyonlu bisikletlerde bu a├ž─▒n─▒n 0-5 derece , yani al├žak olmas─▒, amortis├Âr├╝n yaratt─▒─č─▒ y├╝ksekli─či dengeler.

K: G─░DON BO─×AZI UZUNLU─×U:
├ľn ├žatal ekseniyle gidon merkezi aras─▒ndaki uzakl─▒kt─▒r. Gidon bo─čaz─▒n─▒n uzunca olmas─▒ bisiklet├žinin a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n arka ve ├Ân tarafta daha dengeli da─č─▒t─▒lmas─▒n─▒ sa─člar. Bu tip bo─čazlar (13-15 cm.) daha ├žok yar─▒┼č tipi, y├╝ksek performansl─▒ bisikletlerde bulunur. K─▒sa tip (5-10 cm.) bo─čazl─▒ bisikletlerde, gidon hakimiyeti daha zor olur fakat konforlu bir s├╝r├╝┼č sa─člar.

Do─čal olarak, t├╝m bu ├Âl├ž├╝lerin ayr─▒ de─čerlendirilmemesi gerekir. Bisikletin t├╝m ├Âl├ž├╝leri-a├ž─▒lar─▒ birbirlerini etkileyen fakt├Ârlerdir. Bunlar─▒n t├╝m├╝n├╝n toplam─▒ bir bisikletin s├╝r├╝┼č karakterini belirler. Bu ├Âzellikleri g├Ârebilme, tan─▒yabilme yetisi, bir performans─▒ hakk─▒nda olduk├ža fazla fikir verir.

Kadro Geometrisi Kullan─▒m Alan─▒n─▒ Belirler

Bir kadronun boyutlar─▒ ve geometrisi bisikletin hangi alanda kullan─▒laca─č─▒n─▒ belirler. E─čer bisikletiniz bo┼č zamanlar─▒n─▒zda gezinti i├žin kullanaca─č─▒n─▒z bir ara├ž ise ve de kadrosu yar─▒┼č performans─▒na g├Âre ayarlanm─▒┼čsa yanl─▒┼č bisiklet sat─▒n alm─▒┼čs─▒n─▒z demektir. Ya da bisikletinizden y├╝ksek yar─▒┼čma performans─▒ bekliyor ve bunu da uygulamay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z ve de bisikletinizin a├ž─▒lar─▒ e─čimli, arka tekeriniz de ayna yatak yuvas─▒ndan uzakta ise, yine yanl─▒┼č bir se├žim yapt─▒n─▒z demektir.

Kadro Yap─▒s─▒n─▒n ─░ncelenmesi

Bir kadroda, m├╝hendislerin neden belirli malzemeler, belirli boru birle┼čtirme teknikleri, belirli tasar─▒mlar ve komponetler kulland─▒klar─▒n─▒ anlamak i├žin ├Ânce kadronun ne gibi streslere maruz kald─▒─č─▒n─▒ incelemek gerekir. Kadroda iki ├že┼čit gerilim vard─▒r:

  1. 1.Statik Gerilim: Kadronun a─č─▒rl─▒─č─▒, bisiklet├žinin ve varsa y├╝k├╝n├╝n a─č─▒rl─▒─č─▒d─▒r.
  2. 2.Dinamik Gerilim: Bisikletin h─▒z─▒na, yolun durumuna ve fren ko┼čullar─▒na g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir.

Bu iki t├╝r gerilim birbirleriyle etkile┼čerek da─č bisikleti kadrosunda hat─▒r─▒ say─▒l─▒r y├╝klenmelere yol a├žar. Dikkat edilirse ├Ânemli fakt├Ârlerden birisi, kat edilen yolun durumudur. E─čer bu yol derin ├žukurlu, b├╝y├╝k ta┼čl─▒ ve de a┼ča─č─▒ e─čimli bir yol ise, bunun dinamik etkileri kadroda iyice hissedilir ve kadronun yap─▒s─▒n─▒n ├žok sa─člam olmas─▒n─▒ gerektirir. Son y─▒llarda da─č bisikleti kadro tasar─▒mlar─▒nda ve malzemelerinde bu kadar ├že┼čitlenme olmas─▒n─▒n nedeni, yol bisikletlerinde pek rastlanmayan bu problemlere kar┼č─▒ ├ž├Âz├╝mler bulmak i├žin ├žok ├že┼čitli ara┼čt─▒rmalar─▒n yap─▒l─▒yor olmas─▒d─▒r. Kadroya ├╝st taraftan y├╝kleme yapan vekt├Ârler bisiklet├žinin kendisi ve varsa y├╝k├╝ ayr─▒ca kadronunun a─č─▒rl─▒─č─▒d─▒r. Yanlardan gelen stres ise, ├žo─čunlukla ayakta ve y├╝klenerek pedal ├ževirme sonucu artar.

E─čer kadroda, ├Âzellikle ayna yata─ča ba─članan yatay bacaklarda tasar─▒m ve malzeme iyi de─čilse, bacak enerjisinin bir k─▒sm─▒ bo┼ča gider. E─čer bu b├Âlge esnek bir yap─▒da ise, kadronun geri kalan b├Âl├╝mlerinde olduk├ža b├╝y├╝k streslere yol a├žar ve bisiklet h─▒zl─▒ arazi ini┼člerinde dengesiz yol al─▒r. Dinamik gerilimlerin en ├Ânemlisi kadroya alttan etki eder ve ba┼č edilmesi en zor strestir. E─čer bisiklet├ži ve kadro a─č─▒rsa, ayr─▒ca bir de arazi ko┼čullar─▒nda h─▒zl─▒ yol al─▒n─▒yorsa ├Âzellikle kadronun alt b├Âl├╝mlerine ├žok y├╝k biner. Da─č bisikletlerinin bozuk yollara dayanabilmesi i├žin ┼ču kriterler saptanm─▒┼čt─▒r:

  1. 1.M├╝mk├╝n oldu─ču kadar k├╝├ž├╝k kadro yap─▒s─▒.
  2. 2.Yerden y├╝ksek ayna yatak yuvas─▒ (bu, esnemeyen bir yap─▒ ve altta daha fazla bir bo┼čluk kazand─▒r─▒r).
  3. 3.Boru ├žaplar─▒n─▒n artmas─▒ (borularda ÔÇťrijiditeÔÇŁ sa─člar).
  4. 4.├ľn ├žatal borusu yata─č─▒n─▒n ├žap─▒n─▒n artmas─▒ (daha iyi ┼čok yutulmas─▒ ve da─č─▒l─▒m─▒ sa─člar).
  5. 5.Oval, kare, dikd├Ârtgen biti┼čli boru kesitleri (kritik noktalarda dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ artt─▒r─▒r).
  6. 6.Kuvvetlendirilmi┼č arka ├žatal ve bacaklar.
  7. 7.D├Âvme( forged) ├Ân ve arka mil yuvalar─▒.
  8. 8.├ľn veya arka amortis├Âr (├Âzellikle arazi ini┼člerinde).steph-framebuilding-585x438

Kadro Tasar─▒m─▒

70'li y─▒llarda ilk MTB kadrosu ├╝reten Joe BreezeÔÇÖden sonra artan talebi kar┼č─▒lamak ├╝zere hepsi Kaliforniyal─▒ olan Gary Klein, Richard Cunningham, Keith Bontrager gibi ilk tasar─▒mc─▒lar─▒n ├╝r├╝nleri, son 30 y─▒ld─▒r b├╝y├╝k de─či┼čimlere u─črad─▒.

G├╝n├╝m├╝z├╝n en son tasar─▒m─▒ MTB kadrolar─▒n─▒n, e─čimli ├╝st boru, ├žok hafif k─▒vr─▒ml─▒ ├Ân ├žatal ve ├Âzellikle amortis├Âr, ├žok kaliteli kadro malzemesi ( al├╝minyum, karbon, titanyum vs.) ve dik a├ž─▒l─▒ bir kadro yap─▒s─▒ gibi ├Âzellikleri vard─▒r. Bir da─č bisikleti kadrosu son derece dengeli, fonksiyonel, rijid (sert) fakat ayn─▒ zamanda da baz─▒ y├Ânlere esnek olmal─▒d─▒r. ├ľn-arka ├žatallar, geni┼č lastiklerin ├╝st├╝ ├žamurla kapland─▒─č─▒ zaman dahi rahat├ža d├Ânebilecekleri a├ž─▒kl─▒kta olmal─▒, kadronun stres noktalar─▒ sa─člamla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č fakat bozuk yolda bile s├╝r├╝c├╝y├╝ ├žok fazla sarsmayacak ┼čekilde ├╝retilmelidir. Tabii t├╝m bu ├Âzelliklerin topland─▒─č─▒ kadrolar─▒n (bisikletlerin) fiyatlar─▒n─▒n da y├╝ksek olmas─▒ do─čald─▒r. Bu t├╝r bir bisiklet kullanman─▒n zevkini ve heyecan─▒n─▒ sadece onu tadanlar bilir. Ayr─▒ca her bisikletin yaratt─▒─č─▒ duygular ├žok de─či┼čiktir. San─▒r─▒m sadece kadrolar hakk─▒nda bile y├╝zeysel bu bilgiler, size bisiklet denen ┼ču "basit" arac─▒n asl─▒nda g├╝n├╝m├╝z teknolojisinin minik bir aynas─▒ oldu─čunu g├Âstermiyor mu?